Wzdęcia, dyskomfort, ból i druga strona medalu, o której ten, kto tego nie doświadczył nie myśli: utrudnione funkcjonowanie społeczne, zawodowe, stres i ciągle zadawane sobie pytanie: CO MI SZKODZI?
Zespół jelita drażliwego – można powiedzieć, że jeśli wszelkie badania lekarskie, diagnostyka i testy nie wykazały nic konkretnego, żadnej jednoznacznej przyczyny dyskomfortu i jednostki chorobowej, to pacjenta wrzuca się do worka: IBS. Myślę, że w tym temacie jeszcze wiele przed nami do odkrycia (sam temat mikrobioty dynamicznie się rozwija), nie oznacza to jednak, że pacjenci z IBS są skazani na ból do końca życia. Trzeba tylko wiedzieć jak racjonalnie i odpowiednio poprowadzić żywienie aby nie wprowadzić się w jeszcze gorszą sytuację – każda dieta eliminacyjna zwiększa bowiem ryzyko niedoborów.
IBS ma różne postacie:
– biegunkową
– ze zaparciami
– mieszaną
– niesklasyfikowaną
Kiedy możesz podejrzewać u siebie IBS?
– gdy ciągle dolega Ci ból brzucha, szczególnie narastający po posiłku i łagodniejący po wypróżnieniu
– gdy masz biegunki lub zaparcia (w IBS mogą one występować naprzemiennie)
– gdy masz wzdęcia brzucha, nudności, zgagę
– ale także możesz zwrócić uwagę na objawy niespecyficzne: ciągłe zmęczenie, częstomocz, a nawet zaburzenia miesiączkowania
Dlaczego mam IBS?
Nie możemy wyróżnić jednej jedynej przyczyny IBS. Mówimy tutaj o zespole wielu czynników, bardzo zróżnicowanych, a jednak składających się w jedną, niezbyt przyjemną dla nas całość. Są to:
zaburzenia czynności jelit
zaburzenia regulacji osi mózgowo jelitowej
czynniki środowiskowe i genetyczne
efekt infekcji
zaburzenia psychologiczne
bakterie bytujące w jelitach – zarówno skład jak i ilość
zaburzenia ośrodkowego przetwarzania bodźców
zaburzenia układu hormonalnego
Rozpoznanie IBS umożliwiają kryteria rzymskie IV opublikowane w 2016 roku.
Jak sobie pomóc?
Liczne badania wskazują na skuteczność zastosowania diety LOW FODMAP, która jest obecnie uważana za standard jeśli chodzi o interwencje żywieniowe przy IBS.
Czy ja pracuję na diecie low FODMAP? Owszem.
Czy jest poprawa? Nie zawsze! Wszystko zależy od pacjenta: jego zaangażowania, objawów oraz jego gotowości do zmian. U większości osób przy zaufaniu i pełnym zaangażowaniu oraz współpracy – efekty i poprawa samopoczucia są znaczące.
FODMAP – co to takiego?
To grupa fermentujących sacharydów i polioli, które posiadają 3 wspólne cechy:
ograniczone wchłanianie z jelita cienkiego
wysokie ciśnienie osmotyczne
szybkie tempo fermentacji przez mikrobiotę zasiedlającą dystalną część jelita cienkiego i jelita grubego
Dlaczego terapia IBS jest trudna?
Ponieważ celem terapii dietą LOW FODMAP jest złagodzenie objawów, a te są często bardzo niespecyficzne, mnogie oraz trudne (np. biegunki występujące naprzemiennie ze zaparciami). Potrzeba zatem doświadczenia i wiedzy, aby zastosować odpowiednie interwencje.
Co mogłabym Wam zalecić po przeczytaniu tego artykułu, jeśli macie problemy związane z IBS?
Spożywanie regularnych, małych posiłków (tutaj sprawdzi się to osławione 5 posiłków w ciągu dnia)
Wykluczenie tych produktów, po których ewidentnie źle się czujemy (na podstawie wnikliwych własnych obserwacji)
Ograniczenie bardzo tłustych posiłków
Unikanie wzdymających produktów (strączki, pełnoziarniste produkty, kapusta)
Unikanie produktów o wysokiej zawartości fruktozy (część owoców czy też fruktoza dodawana do gotowych produktów)
Błonnik – przy IBS typu zaparciowego korzystnie zadziała zwiększenie jego ilości. Przy IBS jeśli chodzi o rodzaj błonnika, to zalecałabym raczej ograniczenie spożycie błonnika nierozpuszczalnego.
Korzystnie wpłynie również regularna aktywność fizyczna i dbanie o odpowiednie nawodnienie
Negatywnie wpływać może kofeina, alkohol, potrawy pikantne
Probiotyki
Tutaj chciałabym się na chwilę zatrzymać, ponieważ wiadomo, ze mikrobiota jelitowa u pacjentów z IBS może różnić się od zdrowych osób. To automatycznie może rodzić myślenie: ,,a więc trzeba wziąć probiotyki!”. Rzeczywiście – wiele badań potwierdza ich pozytywne działanie. Należy jednak zauważyć, w badaniach tych grupy pacjentów są mało liczne, pacjenci mają zupełnie różne objawy i wykorzystywane probiotyki, szczepy – także są zupełnie różne.
Na ten moment:
– rodzaj probiotyku do stosowania (pojedynczy gatunek, szczepy lub mieszaniny), dawkę i czas trwania suplementacji przy IBS pozostaje nieznane
– pacjenci z IBS, którzy włączają probiotyki, powinni zastosować jeden produkt na raz i obserwować samopoczucie
– powinno stosować się dawkę zaleconą przez producenta przez okres 4 tygodni
– jeśli w ciągu 4 tygodni probiotyk okaże się korzystny, można wydłużyć czas jego przyjmowania
