Próchnica – temat, który w kontekście dietetyki poruszany jest bardzo rzadko, a szkoda…

Skoro tak niewiele się o tym mówi, z przyjemnością przestawię temat od strony żywieniowej: co jeść, a czego unikać?

Głównymi bakteriami odpowiedzialnymi za rozwój próchnicy są rozwój są  L.acidophilus oraz paciorkowce, zwane bakteriami kariogennymi.

Jak przyczyniają się do próchnicy?

Tutaj należy zacząć od odrobiny fizjologii, mianowicie trawienie węglowodanów rozpoczyna się już w jamie ustnej (dlatego tak wiele bulimiczek ma ogromne problemy z glikemią). Bakterie te metabolizują cukry wytwarzając kwas mlekowy i przez to inicjują proces próchnicowy. Ponadto uczestniczą w powstawaniu płytki nazębnej, a w kwaśnym środowisku (pH > 5,5) sprzyjają demineralizacji szkliwa.

Co się dzieje, gdy fundujesz sobie cukiereczki, żelki i serniczek na deser? Bakterie bytujące w płytce nazębnej tańczą salsę, a taniec ten prowadzą w trzech możliwych stylach:

  • przyspieszając metabolizm

  • skracając szlak metabolizmu – metabolizm cukrów jest wówczas ograniczony tylko do glikolizy i wytworzenia kwasu mlekowego (co prowadzi do zakwaszenia płytki i demineralizacji twardych tkanek zęba)

  • polimeryzacją cukrów i powstaniem nierozpuszczalnych polimerów glukozy

Kariogenność produktów zależy od zawartości w nich cukrów oraz naturalnych buforów, ilości śliny stymulowanej zawartością kwasów oraz szybkości z jaką produkt opuszcza jamę ustną.

Jak zapobiegać próchnicy?

Oczywiście właściwą dietą! Zmiana nawyków żywieniowych jest kluczowa. Jednocześnie jako psychodietetyk wiem, jak trudno jest czasem pokonać nawyk jedzenia słodyczy… Dlatego często praca nad zmianą nawyków powinna zacząć się od zmiany myślenia. Każdy mój podopieczny ma problem z nadmiernym jedzeniem z różnych powodów. Odnalezienie tego powodu (czy jest to automatyzm czy też reakcja na stres czy też skutek kiepsko zbilansowanej diety) pozwala na wprowadzenie takich metod pracy, aby zmienić te nawyki na stałe, a nie na tydzień czy miesiąc.

Ponadto w zapobieganiu próchnicy pomoże zmiana środowiska jamy ustnej czy zwiększenie odporności powierzchni szkliwa na rozpuszczanie.

Ważne dla kobiet w ciąży!

  • To, co jesz ma ogromne znaczenie dla Twojego maluszka już teraz – również dla procesów mineralizacji!

  • u niemowląt odpowiednie ilości wapnia, fosforu, witamin A, E, D – zapewniają odporność zębów na próchnicę!

Lista produktów, które najsilniej negatywnie wpływają na próchnicę:

– oczywiście wszystkie produkty słodzone to jako punkt pierwszy 🙂

-kasza manna,

-kaszka ryżowa,

-płatki z mlekiem,

-herbata z cukrem

-drożdżówki,

-słodzone soki czy gazowane napoje

-dżemy,

-Nutella itp.

-miód

-budynie

-kisiele

-słodzone jogurty owocowe i serki

-słodycze

-słodzona herbata

Produkty niskokariogenne:

-pieczywo

-mięso

-wędliny (zachęcam do tych dobrej jakości)

-nabiał

-jaja

-ryby

-mleko

-woda mineralna

Co warto włączyć diety, aby faktycznie uchronić się przed próchnicą?

sery i nabiał będący źródłem wapnia – zwiększają one stężenie wapnia w płytce, chronią szkliwo, działają stymulująco na wydzielanie śliny,

–  produkty, które działają hamująco na bakterie S.mutans: warzywa, orzechy, kasze, strączki

– cukier warto zamienić na ksylitol – który ma działanie przeciwpróchnicowe (ogólnie słodziki są bardzo niskokaloryczne, gdyż bakterie nie rozkładają ich w jamie ustnej do kwasów)

Podsumowując:

Dbanie o zęby rozpoczyna się już od najmłodszych lat, a to co dajemy naszym dzieciom przekłada się nie tylko na sylwetkę, ale przede wszystkim na ich zdrowie. Dane dotyczące próchnicy u dzieci są przerażające. Niestety niska świadomość społeczna prowadzi do tego, że rodzice właściwie od rana do wieczora fundują swoim dzieciom odżywianie oparte na cukrze (kanapeczki z miodem rano i kakałko z cukrem, słodzony jogurcik, na obiad pierogi lub naleśniki z cukrem, na podwieczorek budyń, a na kolację płatki z mlekiem na słodko i herbatka obowiązkowo słodzona). Hasło ,,cukier krzepi” można już dawno odłożyć do lamusa, a także dorośli chcąc dbać o kondycję swoich zębów i zaoszczędzić parę (parę naście?) stówek na dentyście, powinni sobie te rady wziąć do serca 🙂

 

 

Może Ciebie jeszcze zainteresować:

Game Changers – wegańska propaganda?

Game Changers – czyli najnowsza produkcja Netflixa, o której zrobiło się dość głośno skłoniła mnie do tego, że poświęciłam swój…

Jak powinna wyglądać dieta w PCOS?

PCOS dotyka wielu moich pacjentek. Ze względu na szereg zaburzeń współistniejących, dieta, odżywianie oraz styl życia pełnią ogromną rolę w…

Dieta w IBS (zespół jelita drażliwego)

Wzdęcia, dyskomfort, ból i druga strona medalu, o której ten, kto tego nie doświadczył nie myśli: utrudnione funkcjonowanie społeczne, zawodowe,…