Endometrioza to choroba przewlekła, hormonalna o przebiegu ze stanem zapalnym. Do napisania artykułu skłoniło mnie to, jak powszechna (niestety) się staje. Obecnie uznaje się, że może dotykać nawet 15% młodych kobiet w wieku rozrodczym.

 Objawia się występowaniem błony śluzowej macicy w innych miejscach organizmu niż sama macica. Może się ona pojawić w jajnikach, ale i odnotowano przypadki, gdzie pojawiła się w płucach czy jelitach. Wyróżnia się kilka rodzajów endometriozy, ale w to nie chciałabym się zagłębiać. Jestem dietetykiem i dziś skupię się głównie na analizie możliwych i potencjalnie korzystnych interwencji żywieniowych.

Czynniki ryzyka jeśli chodzi o występowanie endometriozy to zaburzenia układu hormonalnego, immunologiczne oraz jak niemal zawsze: czynniki genetyczne. Wszystko to sprawia, że etiologia choroby (jak i jej leczenie) jest złożona i wciąż nie do końca poznana. Jednym z objawów jest ból, który jest bardzo dotkliwy i może występować stale lub okresowo. Poza tym kobiety cierpiące na endometriozę cierpią też na nieregularne i bardzo bolesne miesiączki oraz bezpłodność.

Czy dieta może wspomagać leczenie?

Endometrioza to choroba o podłożu zapalnym. A nasza dieta ma wpływ na stan zapalny w organizmie. Uważa się więc, że może nie bezpośrednio, ale w pewien sposób nasz styl życia i nawyki żywieniowe, mogą mieć wpływ na ryzyko rozwoju choroby.

Jakie składniki diety mogą wpływać pozytywnie?

Tłuszcz i kwasy omega 3

Kwasy omega 3 o działaniu przeciwzapalnym mogą mieć pozytywne działanie, z kolei kwasy omega 6 mogą być prekursorem prozapalnych prostaglandyn. I choć wiadomo, że w świetle obecnego stanu wiedzy, stosunek omega 3 do omega 6 w diecie traci na znaczeniu, gdy w diecie znajduje się wystarczająco duża ilość kwasów omega 3, to jednak w przypadku endometriozy do tego tematu należałoby podejść z podwójną uważnością.

Warto zadbać o wysoką podaż jedno i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w diecie.

Witaminy i składniki mineralne

Mówiąc o endometriozie, należy też wspomnieć o składnikach mineralnych i witaminach, które mogą mieć ogromne znaczenie. Są to witaminy z grupy B, kwas foliowy oraz witaminy A, E i C – o silnym działaniu przeciwutleniającym. Co ciekawe, badania sugerują, że sama suplementacja niekoniecznie może mieć pozytywny wpływ, ale właśnie te składniki dostarczane z dietą. Żywność bogata w te witaminy zawiera bowiem również szereg innych związków mogących wpływać korzystnie na układ hormonalny i immunologiczny.

Wapń i witamina D

Warto zwrócić uwagę na regularną konsumpcję nabiału, choć ostrożnie podeszłaby do kwestii nabiału tłustego – ze względu na nasycone kwasy tłuszczowe. Mozzarella, feta, śmietana czy żółte sery to może niekoniecznie najlepszy wybór, ale z kolei jogurt czy kefir to niewielka ilość tłuszczu, a przy okazji spora porcja wapnia.

Jeśli chodzi o witaminę D, to jej niedobór związany jest niemal z każdą chorobą – poczynając od depresji przez PCOS po choroby tarczycy. I podobnie jest w przypadku endometriozy. Kobiety z wyższym stężeniem witaminy D miały o 24% mniejsze ryzyko rozwoju endometriozy niż kobiety z najniższym stężeniem.

Przeciwutleniacze

Żywność bogata w substancje antyzapalne to warzywa, owoce, a także przyprawy. Regularna konsumpcja warzyw jest podstawą każdej zdrowej diety i tak samo tutaj nie stanowi to wyjątku. Na szczególną uwagę zasługują zielone warzywa liściaste, choć wszystkie kolory powinny znaleźć się codziennie na naszym talerzu.

Czego unikać?

Należy zwrócić uwagę na nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych, które mogą działać prozapalnie. Są badania, które wskazują na większe ryzyko w przypadku spożywania czerwonego mięsa i przetworów. Tutaj jednak podobnie należałoby się pochylić nad tematem, jakie to było mięso i jak bardzo było przetworzone. Na przykład wędliny czy tłuste, smażone mięsa to spora porcja nasyconych kwasów tłuszczowych. Czy innych negatywnych związków, które mogą powstać w przypadku obróbki termicznej, jaką jest smażenie.

Niekorzystnie działać może alkohol.

W przypadku zaburzeń hormonalnych wśród kobiet, rolę mogą mieć też zanieczyszczenia obecne w żywności. Niestety wielu z nich nie jesteśmy w stanie uniknąć.

Podsumowując

Badania na ten moment nie potwierdzają bezpośredniej zależności między dietą a ryzykiem wystąpienia endometriozy. Na pewno potrzeba dalszych badań. Nie oznacza jednak, że nie możemy zadbać o nasz styl życia, dietę i podstawy, o których wspomniałam. Mogą one poprawić nasze zdrowie ogółem, a jeśli mają przynieść jakiekolwiek korzyści w przypadku tej choroby, tym bardziej warto zwrócić na nie uwagę.

 

 

Bibliografia:

Vinatier D, Orazi G, Cosson M, et al. Theories of endometriosis. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2001

Missmer SA, Chavarro JE, Malspeis S, et al. A prospective study of dietary fat consumption and endometriosis risk. Hum Reprod. 2010; 25(6): 1528–1535

Missmer SA, Chavarro JE, Malspeis S, et al. A prospective study of dietary fat consumption and endometriosis risk. Hum Reprod. 2010; 25(6): 1528–1535

Whitehill K, Yong PJ, Williams C. Clinical predictors of endometriosis in the infertility population: is there a better way to determine who needs a laparoscopy? J Obstet Gynaecol Can. 2012

La Rocca C, Mantovani A. From environment to food: the case of PCB. Ann Ist Super Sanita. 2006; 42(4): 410–416.

Savaris AL, do Amaral VF. Nutrient intake, anthropometric data and correlations with the systemic antioxidant capacity of women with pelvic endometriosis. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2011; 158(2): 314–318

 Harris HR, Chavarro JE, Malspeis S, et al. Dairy-food, calcium, magnesium, and vitamin D intake and endometriosis: a prospective cohort study. Am J Epidemiol. 2013; 177(5): 420–430.

Heard ME, Melnyk SB, Simmen FA, et al. High-Fat Diet Promotion of Endometriosis in an Immunocompetent Mouse Model is Associated With Altered Peripheral and Ectopic Lesion Redox and Inflammatory Status. Endocrinology. 2016; 157(7): 2870–2882.

Herington JL, Glore DR, Lucas JA, et al. Dietary fish oil supplementation inhibits formation of endometriosis-associated adhesions in a chimeric mouse model. Fertil Steril. 2013; 99(2): 543–550.

 

Może Ciebie jeszcze zainteresować:

Koronawirus i kwarantanna – wykorzystaj ten czas najlepiej jak możesz!

W obecnej sytuacji każdy z nas może odczuwać różne emocje. Możemy doświadczać smutku, niepewności, złości – i jest to zupełnie…

Jak pokonać zastój w odchudzaniu?

Podczas procesu redukcji masy ciała możemy trafić na moment, w którym efekty stają w miejscu. Mimo trzymania się założeń diety,…

Jak jeść więcej warzyw? [nawet jeśli ich nie lubisz]

Jednym z najważniejszych zaleceń i przede wszystkim podstawą piramidy zdrowego żywienia jest jedzenie warzyw. A niestety – spora część społeczeństwa…