Wzdęcia, dyskomfort, ból i druga strona medalu, o której ten, kto tego nie doświadczył nie myśli: utrudnione funkcjonowanie społeczne, zawodowe, stres i ciągle zadawane sobie pytanie: CO MI SZKODZI?

Zespół jelita drażliwego – można powiedzieć, że jeśli wszelkie badania lekarskie, diagnostyka i testy nie wykazały nic konkretnego, żadnej jednoznacznej przyczyny dyskomfortu i jednostki chorobowej, to pacjenta wrzuca się do worka: IBS. Myślę, że w tym temacie jeszcze wiele przed nami do odkrycia (sam temat mikrobioty dynamicznie się rozwija), nie oznacza to jednak, że pacjenci z IBS są skazani na ból do końca życia. Trzeba tylko wiedzieć jak racjonalnie i odpowiednio poprowadzić żywienie aby nie wprowadzić się w jeszcze gorszą sytuację – każda dieta eliminacyjna zwiększa bowiem ryzyko niedoborów.

IBS ma różne postacie:

– biegunkową

– ze zaparciami

– mieszaną

– niesklasyfikowaną

Kiedy możesz podejrzewać u siebie IBS?

– gdy ciągle dolega Ci ból brzucha, szczególnie narastający po posiłku i łagodniejący po wypróżnieniu

– gdy masz biegunki lub zaparcia (w IBS mogą one występować naprzemiennie)

– gdy masz wzdęcia brzucha, nudności, zgagę

– ale także możesz zwrócić uwagę na objawy niespecyficzne: ciągłe zmęczenie, częstomocz, a nawet zaburzenia miesiączkowania

Dlaczego mam IBS?

Nie możemy wyróżnić jednej jedynej przyczyny IBS. Mówimy tutaj o zespole wielu czynników, bardzo zróżnicowanych, a jednak składających się w jedną, niezbyt przyjemną dla nas całość. Są to:

  • zaburzenia czynności jelit

  • zaburzenia regulacji osi mózgowo jelitowej

  • czynniki środowiskowe i genetyczne

  • efekt infekcji

  • zaburzenia psychologiczne

  • bakterie bytujące w jelitach – zarówno skład jak i ilość

  • zaburzenia ośrodkowego przetwarzania bodźców

  • zaburzenia układu hormonalnego

Rozpoznanie IBS umożliwiają kryteria rzymskie IV opublikowane w 2016 roku.


Jak sobie pomóc?

Liczne badania wskazują na skuteczność zastosowania diety LOW FODMAP, która jest obecnie uważana za standard jeśli chodzi o interwencje żywieniowe przy IBS.

Czy ja pracuję na diecie low FODMAP? Owszem.

Czy jest poprawa? Nie zawsze! Wszystko zależy od pacjenta: jego zaangażowania, objawów oraz jego gotowości do zmian. U większości osób przy zaufaniu i pełnym zaangażowaniu oraz współpracy – efekty i poprawa samopoczucia są znaczące.

FODMAP  – co to takiego?

To grupa fermentujących sacharydów i polioli, które posiadają 3 wspólne cechy:

  • ograniczone wchłanianie z jelita cienkiego

  • wysokie ciśnienie osmotyczne

  • szybkie tempo fermentacji przez mikrobiotę zasiedlającą dystalną część jelita cienkiego i jelita grubego

Dlaczego terapia IBS jest trudna?

Ponieważ celem terapii dietą LOW FODMAP jest złagodzenie objawów, a te są często bardzo niespecyficzne, mnogie oraz trudne (np. biegunki występujące naprzemiennie ze zaparciami). Potrzeba zatem doświadczenia i wiedzy, aby zastosować odpowiednie interwencje.

Co mogłabym Wam zalecić po przeczytaniu tego artykułu, jeśli macie problemy związane z IBS?

  • Spożywanie regularnych, małych posiłków (tutaj sprawdzi się to osławione 5 posiłków w ciągu dnia)

  • Wykluczenie tych produktów, po których ewidentnie źle się czujemy (na podstawie wnikliwych własnych obserwacji)

  • Ograniczenie bardzo tłustych posiłków

  • Unikanie wzdymających produktów (strączki, pełnoziarniste produkty, kapusta)

  • Unikanie produktów o wysokiej zawartości fruktozy (część owoców czy też fruktoza dodawana do gotowych produktów)

  • Błonnik – przy IBS typu zaparciowego korzystnie zadziała zwiększenie jego ilości. Przy IBS jeśli chodzi o rodzaj błonnika, to zalecałabym raczej ograniczenie spożycie błonnika nierozpuszczalnego.

  • Korzystnie wpłynie również regularna aktywność fizyczna i dbanie o odpowiednie nawodnienie

  • Negatywnie wpływać może kofeina, alkohol, potrawy pikantne

  • Probiotyki 

Tutaj chciałabym się na chwilę zatrzymać, ponieważ wiadomo, ze mikrobiota jelitowa u pacjentów z IBS może różnić się od zdrowych osób. To automatycznie może rodzić myślenie: ,,a  więc trzeba wziąć probiotyki!”. Rzeczywiście – wiele badań potwierdza ich pozytywne działanie.  Należy jednak zauważyć,  w badaniach tych grupy pacjentów są mało liczne, pacjenci mają zupełnie różne objawy i wykorzystywane probiotyki, szczepy – także są zupełnie różne.

Na ten moment:

– rodzaj probiotyku do stosowania (pojedynczy gatunek, szczepy lub mieszaniny), dawkę i czas trwania suplementacji przy IBS pozostaje nieznane

– pacjenci z IBS, którzy włączają probiotyki,  powinni zastosować jeden produkt na raz i obserwować samopoczucie

 – powinno stosować się dawkę zaleconą przez producenta przez okres 4 tygodni

– jeśli w ciągu 4 tygodni probiotyk okaże się korzystny, można wydłużyć czas jego przyjmowania

 

Czy zacząć zatem od diety wyjątkowo restrykcyjnej i wykluczającej każde możliwe źródło FODMAP?

Absolutnie nie jestem zwolenniczką takiego schematu działania. Najpierw należy wykonać odpowiednie badania (chociażby wodorowe testy oddechowe), a następnie wdrażać interwencje dietetyczne, najlepiej pod okiem specjalisty. Często zanim wdrożę pacjentowi dietę typowo LOW FODMAP, wprowadzam mniej ,,drastyczne” interwencje (chociażby część z tych, które opisałam wyżej) i obserwujemy samopoczucie. Jeśli jest lepiej – cieszymy się 🙂 Jeśli poprawy brak – idziemy krok dalej.

Eliminacja wszystkich FODMAP nie zawsze jest konieczna. W stosowanych badaniach czy obserwacjach nie da się powiedzieć, czy poprawa u pacjenta nie pojawiłaby się tylko dzięki eliminacji jednego problematycznego składnika.

DIETA W IBS NIE JEST DIETĄ BEZGLUTENOWĄ!!!

Rola glutenu w IBS jest nadal niejasna. Znaczna część pacjentów z IBS zgłasza objawy w odpowiedzi na spożycie glutenu, pomimo braku stwierdzonej celiakii, alergii na pszenicę czy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten.

W kilku badaniach zaobserwowano, że ograniczenie glutenu przez 4 – 8 tygodni zmniejszyło objawy IBS.

Jednak mechanizmy leżące u podstaw korzystnego działania diety bezglutenowej w IBS wymagają dalszych badań. Jest bowiem możliwe, że to FODMAP  w pszenicy, a nie gluten sam w sobie, powodują problemy u pacjentów z IBS. 

Pamiętajmy też, że dieta LOW FODMAP jest dietą, którą stosujemy KRÓTKOTERMINOWO, a następnie stopniowo rozszerzamy dietę małymi krokami obserwując indywidualną tolerancję na dane grupy pokarmowe.

Może Ciebie jeszcze zainteresować:

Game Changers – wegańska propaganda?

Game Changers – czyli najnowsza produkcja Netflixa, o której zrobiło się dość głośno skłoniła mnie do tego, że poświęciłam swój…

Jak powinna wyglądać dieta w PCOS?

PCOS dotyka wielu moich pacjentek. Ze względu na szereg zaburzeń współistniejących, dieta, odżywianie oraz styl życia pełnią ogromną rolę w…

Dieta w IBS (zespół jelita drażliwego)

Wzdęcia, dyskomfort, ból i druga strona medalu, o której ten, kto tego nie doświadczył nie myśli: utrudnione funkcjonowanie społeczne, zawodowe,…